Untitled Document

Home > Voor de bouwheer > Bouwen met een architect > Tips

Untitled Document
  •   

    TIPS

  • Veiligheidscoördinatie, EPB-verslaggeving en ventilatieverslaggeving


    Naast een EPB-verslaggever en een veiligheidscoördinator, dient u als bouwheer ook een ventilatieverslaggever aan te stellen.


    De veiligheidscoördinator


    Om het aantal arbeidsongevallen op bouwplaatsen te verminderen kwam er onder de Europese regelgeving een wet tot stand die voor nagenoeg alle bouwwerkzaamheden de aanstelling verplicht van een veiligheidscoördinator. Bij grote bouwwerken (>= 500 m²) is het de opdrachtgever die de veiligheidscoördinator moet aanstellen. Bij werven kleiner dan 500m² is het in principe de architect die de veiligheidscoördinator aanstelt en dat al in de fase van het ontwerp.

    De bouwheer moet wel de vergoeding van de veiligheidscoördinator betalen. Hiertoe wordt voor alle partijen een bijzondere aanstellingsovereenkomst opgemaakt. Mits een bijkomende opleiding en kwalificatie kan uw architect zelf de taak van veiligheidscoördinator op zich nemen. De veiligheidscoördinator stelt een aantal documenten op die de veiligheid op de bouwplaats moeten bevorderen zowel tijdens het ontwerp, als tijdens de uitvoering van de werkzaamheden en bij het gebruik van het gebouw.

    De veiligheidscoördinator stelt het postinterventiedossier op en houdt het bij tijdens het bouwproces. Het postinterventiedossier bevat alle nuttige elementen betreffende veiligheid en gezondheid waarmee bij eventuele latere werkzaamheden moet worden rekening gehouden en dat aangepast is aan de kenmerken van het bouwwerk. Op het einde van zijn opdracht draagt de veiligheidscoördinator het postinterventiedossier over aan de opdrachtgever(s). Het postinterventiedossier is een noodzakelijk document bij een eventuele latere verkoop. De architect en/of de veiligheidscoördinator verstrekt u hierover de nodige inlichtingen.

    De EPB-verslaggever


    Sinds 1 januari 2006 moeten alle nieuwbouwwoningen en renovaties in Vlaanderen waarvoor een stedenbouwkundige vergunning wordt aangevraagd, voldoen aan bepaalde energienormen. Deze normen worden de EPB-eisen genoemd - EPB staat voor Energieprestaties en Binnenklimaat.

    Als bouwheer van een renovatie- of nieuwbouwproject bent u verplicht om een EPB-verslaggever aan te stellen voor de opmaak van de EPB-aangifte. Dit is een rapport waarin de verslaggever alle maatregelen beschrijft die genomen zijn om de EPB-eisen na te leven en waar hij de bewijsvoering levert of de woning al dan niet voldoet aan de gestelde energetische eisen.

    De architect is in eerste instantie aansprakelijk voor het bepalen van de maatregelen die het meest geschikt zijn om een EPB-conform gebouw te ontwerpen. Blijkt uit de berekening dat het ontworpen gebouw niet aan de EPB-eisen voldoet, dan signaleert de verslaggever dat aan de aangifteplichtige en aan de architect.

    De aanstelling van de verslaggever moet ten laatste acht dagen voor de start van de werkzaamheden gebeuren. Op dat ogenblik moet de verslaggever namelijk de startverklaring indienen. Pas dan kan gestart worden met de bouw of verbouwing. Aan te raden is dat de verslaggever al sneller wordt aangesteld, zodat hij reeds in de ontwerpfase een EPB-berekening kan maken. Het bewijs dat een woning of gebouw voldoet aan de energieprestatieregelgeving, wordt pas geleverd na het uitvoeren van alle werken.

    Enkel houders van het juiste diploma kunnen de functie uitvoeren. Ook de architect waarmee u werkt, kan dus, mits hij deze opleiding gevolgd heeft, de taak van EPB-verslaggever op zich nemen. Let wel: de architect heeft recht op een bijkomende vergoeding wanneer hij ook optreedt als EPB-verslaggever.

    De ventilatieverslaggever


    Sinds 1 januari 2016 is het voor alle nieuwbouwprojecten en energetische renovaties (verbouwingen waar minstens 75% van de muur, de vloer en het dak wordt geïsoleerd en waar de verwarmingsketel wordt vervangen) verplicht om naast een EPB-verslaggever, ook een ventilatieverslaggever aan te stellen. Met deze maatregel wil Vlaanderen de luchtkwaliteit in woningen verhogen.

    Bij de EPB-startverklaring (zie boven) dient door de ventilatieverslaggever een ventilatievoorontwerp gevoegd te worden, waarbij de ventilatiecomponenten grafisch worden voorgesteld. Dit geeft u als bouwheer een overzicht van de ventilatie-installatie die in uw woning wordt voorzien. Nadien wordt een document opgemaakt met daarin de ontwerpspecificaties.

    Nadat het ventilatiesysteem is geïnstalleerd en opgeleverd, maakt de ventilatieverslaggever een controleverslag op, waarin alle EPB-gerelateerde prestatiewaarden worden vermeld. Dit verslag wordt doorgegeven aan de EPB-verslaggever, die het nodig heeft voor de EPB-aangifte. In principe kan iedereen die met succes de opleiding heeft gevolgd en afgerond, optreden als ventilatieverslaggever. Wanneer de architect tevens optreedt als ventilatieverslaggever heeft hij recht op een bijkomende vergoeding.



    Kunt u uw architect in alle omstandigheden zelf kiezen?


    Over deze vraag bestaan nogal wat misverstanden die soms in de hand worden gewerkt door bepaalde spelers op de bouwmarkt.

    Een eerste misverstand heeft betrekking op sleutel-op-de-deur bouwen. Ook als u kiest voor deze oplossing, kunt u wel degelijk vrij uw architect kiezen. Meer zelfs: dit is ten stelligste aan te raden. Verkopers van een sleutelklaar te bouwen woning prijzen hun klanten soms een architect aan die ogenschijnlijk slechts een peulschil kost. Eventueel halen ze als reden voor die lage kostprijs het argument aan dat werfcontroles toch niet nodig zijn. Verleidelijk, maar … Wie zal dan uw belangen verdedigen? Wie zal kritisch toekijken op de uitvoering van de werken? Wie zal bij de oplevering gepast uitkijken naar fouten die nog moeten worden hersteld?

    Soms wordt kopers met zachte dwang de architect opgedrongen die de voorschriften voor een verkaveling heeft opgesteld of die een zogenaamd masterplan voor een groep van meerdere woningen heeft gemaakt. Maar ook in die gevallen bent u niet verplicht om met deze architect in zee te gaan. U kunt ook dan zelf en in alle vrijheid uw architect kiezen.

    De vrije keuze van de architect is echter niet haalbaar wanneer u een nieuw te bouwen appartement of woning koopt. Dit is ook begrijpelijk, de verkoper treedt op dat ogenblik op als bouwheer en sluit de architectuurovereenkomst met de architect. In dat geval bent u koper en geen bouwheer. Wanneer u een casco appartement of woning koopt, kan u voor de verdere afwerking wel vrij uw eigen architect kiezen.

    De architect: ontwerper, adviseur en vertrouwenspersoon


    Bouwen of ingrijpend renoveren is een complexe aangelegenheid. Uw woning moet esthetisch en technisch afgestemd zijn op uw voorkeuren en behoeften. De kostprijs van uw project moet passen binnen uw financiële mogelijkheden en de uitvoering moet correct gebeuren. Alle bijkomende voorwaarden moeten vervuld zijn: omgevingsvergunning, energieprestatie en binnenklimaat (EPB), veiligheidscoördinatie, diverse normen en voorschriften (bijvoorbeeld met betrekking tot akoestiek of brandveiligheid). Voor dit ingewikkelde traject kunt u terugvallen op één vertrouwenspersoon: uw architect.

    De architect ontwerpt voor u een woning die u in alle opzichten (esthetisch, technisch, financieel, ruimtelijk) gegoten zit als een maatpak. Hij levert u advies en informatie over technische kwesties en begeleidt u bij de vergelijking van de aannemersoffertes en de keuze van de aannemers. Hij stelt het dossier voor de bouwaanvraag samen en controleert of de werken worden uitgevoerd zoals het hoort. Van zijn controlebezoeken aan de bouwplaats stelt hij werfverslagen op waarin alle belangrijke ontwikkelingen (fouten, vertragingen, meerwerken) zijn gedocumenteerd. Hij waarschuwt u indien het gevaar rijst dat u bepaalde voorschriften of reglementeringen (bouwrichtlijnen, energieprestaties) niet zou respecteren en verwittigt u als het prijskaartje dreigt te ontsporen. Hij staat u bij tijdens de oplevering.

    Afhankelijk van de afspraken die u met uw architect maakt, kan zijn dienstverlening nog veel ruimer zijn. Hij kan bijvoorbeeld de financiële, technische of stedenbouwkundige haalbaarheid van uw plannen nagaan. Is een bepaalde koopwoning wel geschikt om er uw woonprogramma in te realiseren binnen het vooropgestelde budget? Past de woning die u in gedachten hebt wel op het bouwterrein dat u van plan bent te kopen?

    Met behulp van een 3D-tekening kan hij u ruimtelijk inzicht bieden in de woning die u zal krijgen. Zo kan hij u helpen bij nog tal van andere zaken, zoals de overname van een gemene muur, het opmaken van de contracten met aannemers of andere bouwpartners, de coördinatie van de werken, de controle van de facturen en tussentijdse afrekeningen.

    Meteen begrijpt u waarom de keuze van de architect zo belangrijk is: de architect is uw garantie op een geslaagd bouwproces. De keuze van architect bepaalt in sterke mate het verdere verloop van uw bouwproces. Maak er dus werk van: ga na of het persoonlijk klikt, of u op dezelfde golflengte zit, of de architect goed begrijpt waar u naartoe wilt, of hij uw wensen kan invullen. Neem de nodige tijd om de architect te kiezen die het best bij u en uw project past. Bewust kiezen voor een architect is kiezen voor kwalitatief bouwen en wonen.

    Bij dit alles respecteert uw architect een heleboel regels die wettelijk of via zijn beroepsplichtenleer (de zogenaamde deontologie) zijn bepaald. De Orde van Architecten legt deze deontologie vast en controleert of ze wordt nageleefd. Zo beschermt de Orde zowel de consument (ú dus) als de architect die zijn taak correct uitvoert.